Doop: wat betekent het nu eigenlijk voor u?

Galaten 3:16 : Nu zo zijn de beloftenissen tot Abraham en zijn zaad gesproken. Hij zegt niet: en de zaden, als van velen; maar als van Een, En uw Zade; Hetwelk is Christus.

Galaten 3:29 :
En indien gij van Christus zijt, zo zijt gij dan Abrahams zaad, en naar de beloftenis erfgenamen.

Hand 8:12: Maar toen zij Filippus geloofden, die het Evangelie van het Koninkrijk Gods, en van den Naam van Jezus Christus verkondigde, werden zij gedoopt, beiden, mannen en vrouwen.


Zo wordt er nog wel eens gezegd: "In de vroege kerk werden jonge kinderen gedoopt, want zie, in de kerken werden kleine doopvonten gevonden." Mijn advies aan u is om kritisch te zijn wanneer dit soort uitspraken aangehaald worden om een bewijsvoering te voeren tegen de geloofsdoop. Stel altijd de vraag in dit soort situaties: "in welke kerk, welk jaartal?".  Daarom een opgraving hieronder van één van de vroegste vindplaatsen. Verder natuurlijk het gegeven dat in de eerste gemeenten de dopelingen gedoopt werden in "open water" zoals een rivier.














Dopen in Dura

In de jaren '20 van de vorige eeuw stuitte een Engelse militair, tijdens werkzaamheden aan een loopgraaf in het Midden-Oosten, op een wand met antieke muurschilderingen. Onbedoeld was deze militair op de restanten van de oost-Syrische stad Dura Europos gestuit.

Tijdens het archeologisch onderzoek dat volgde, bleek het zand een schat aan overblijfselen te bevatten, die sinds de verwoesting van de stad in 256-257 na Chr., onaangeroerd waren gebleven. Eén daarvan was een in 232-233 gebouwd huis, dat in de jaren '40 van diezelfde eeuw was verbouwd, zodat het dienst kon doen als ontmoetingsplaats voor christenen. Naast een grote ruimte waar ongeveer zeventig personen samen konden komen, herbergde het gebouw een baptisterium (doopkapel).

Het belang van deze ontdekkingen is groot. Het huis is het vroegste voorbeeld van een (voorloper van een) kerkgebouw en het baptisterium bevat het oudste, bewaard gebleven doopvont, tot nu toe. De foto laat een reconstrucitie zien van het baptisterium.

Ritueel
Dat het dopen voor de christenen te Dura een belangrijk ritueel was, blijkt uit het feit dat het baptisterium de enige met fresco's verfraaide ruimte in het gebouw was. Zo is op de westelijke wand (de wand waarnaar de getuigen toegekeerd stonden) een afbeelding van de Goede Herder te zien. Tevens zijn Adam en Eva afgebeeld, vermoedelijk om de oorsprong te visualiseren van de zonde die door de doop wordt afgewassen.

Het doopvont is 1,63m lang en heeft aan de zuidzijde (op de afbeelding links) een breedte van 1,065m en aan de noordzijde van 0,948m. De diepte is 0,955m. In het bad bevonden zich aan drie zijden kleine plateautjes die dienst konden doen als opstapjes of als bankje.

Inzicht
De afmetingen van het doopvont geven ons inzicht in de wijze waarop men gewend was te dopen. Rekening houdend met de gemiddelde lengte van een volwassene in die tijd zou het mogelijk zijn om languit onder water te gaan. Omdat dit echter wel vrij krap zou zijn, is het ook mogelijk dat men vanuit een zittende of hurkende houding werd ondergedompeld. Dat dit vaker gebeurde, kunnen we afleiden uit de vorm van andere antieke doopvonten en afbeeldingen. Dat men onderdompelde is vrijwel zeker. Het zou vreemd zijn als er voor een besprenkelingsritueel een dergelijk groot bad werd aangelegd. Gezien de diepte van het bad, die vergelijkbaar is met latere vonten waarvan we weten dat die bedoeld waren voor de onderdompeling van volwassenen, is de kans groot dat ook in dit vont volwassenen werden gedoopt. Een bad van dergelijke afmetingen zal waarschijnlijk niet primair voor de doop van (kleine) kinderen zijn vervaardigd.

Aan de zuidzijde van het bad (de breedste breedte!) bevindt zich een nis die mogelijk bedoeld kan zijn voor de olie waarmee de dopeling werd gezalfd. Dit idee wordt versterkt door een boven de nis aangebrachte fresco van David (de gezalfde van de Heer), die op het punt staat de overwonnen Goliath te doden. Dit mocht de gezalfde dopeling bemoedigen: uiteindelijk zal de gereinigde en gezalfde dienaar van God overwinnen. Dat gold voor David, voor de christenen in Dura Europos en zo ook voor ons.


17-2-2010 | bron: Matthijs van der Kruk - Marturia
Doop is bewijs van Gods wil om in jou te wonen, verzegelt Zijn belofte aan jou in de doop
Door je te laten dopen laat je zien dat je met Christus begraven bent in Zijn dood en wilt opstaan met Hem in een nieuw leven
Centrale teksten:

Handelingen 2:39: Want u komt de belofte toe en uw kinderen, en allen, die daar verre zijn, zo velen als er de Heere, onze God, toe roepen zal.

Kolosenzen 2:11-12: In welken gij ook besneden zijt met een besnijdenis, die zonder handen geschiedt, in de uittrekking van het lichaam der zonden des vleses door de besnijdenis van Christus. Zijnde met Hem begraven in den doop, in welken gij ook met Hem opgewekt zijt door het geloof der werking Gods, Die Hem uit de doden opgewekt heeft.

Geen directe aanwijzing van kinderdoop, uitleg gaat als volgt (hierbij doe ik tekort aan de uitgebreide versie):

Vanuit Handelingen 2 waar over de belofte wordt geschreven, komen we via het nieuwe/oude verbond terecht bij Genesis 17, waar ook over de belofte wordt geschreven. In Genesis 17 geeft God de besnijdenis als zegel van deze belofte. Via Kolosenzen 2 moeten we tot de conclusie komen dat de waterdoop de besnijdenis heeft vervangen en als nieuw teken en zegel is gegeven. Kinderen mogen daarbij niet worden uitgesloten, aangezien zij in het verbond begrepen zijn.
Centrale teksten:

Romeinen 6: 3 Of weet gij niet, dat wij allen, die in Christus Jezus gedoopt zijn, in zijn dood gedoopt zijn? 4 Wij zijn dan met Hem begraven door de doop in de dood, opdat, gelijk Christus uit de doden opgewekt is door de majesteit des Vaders, zo ook wij in nieuwheid des levens zouden wandelen.

Kolosenzen 2:11-12: In welken gij ook besneden zijt met een besnijdenis, die zonder handen geschiedt, in de uittrekking van het lichaam der zonden des vleses door de besnijdenis van Christus. Zijnde met Hem begraven in den doop, in welken gij ook met Hem opgewekt zijt door het geloof der werking Gods, Die Hem uit de doden opgewekt heeft.

1 Petrus 3: 21 Als tegenbeeld daarvan redt u thans de doop, die niet is een afleggen van lichamelijke onreinheid, maar een bede van een goed geweten tot God, door de opstanding van Jezus Christus
Kinderdoop: Teken van God's belofte/verbond
Geloofsdoop: Teken van wedergeboorte
Iedere uitlegger van de bijbel is beïnvloed door zijn of haar opvoeding en opleiding. Theologisch noemt men dit de hermeneutische sleutel voor de exegese. Hiermee wordt de regel voor de uitleg van de tekst bedoeld. Met het uitleggen van de betekenis van de doop moeten we daarom kritisch naar onszelf kijken, hebben we een vooringenomen standpunt.

Een tweede belangrijke uitgangspunt is; hoe functioneerde de doop in de bijbel en in de vroege kerk (90-500). Ik stel dit aan de orde omdat de twee betekenissen die hieronder geschetst worden elk hun eigen 'geschiedenis' kent. De refomatoren (Calvijn c.s.) waren de eersten in de geschiedenis (~1500) die de 'doop-verbond' uitleg ontwikkelden. Zij hebben het (genade)verbond systematisch doordacht en kwamen tot de theologische conclusies die wij terugvinden in de drie formuleren. Deze reformatoren doen daarbij een beroep op de bijbel zelf, sola scriptura. Dit is ook terecht, we moeten terug naar de bron. Maar of hun theologie ook bijbels is, is nog maar de vraag, want doen we dan geen tekort aan de dooppraktijk in de eerste gemeenten? Onlangs is er een uitgebreide studie gedaan over; "Baptism in the Early Church". (Everett Ferguson), waarin opmerkelijke conclusies worden getrokken, waar de kinderdopers niet omheen kunnen omdat de reformatorische kerken er altijd vanuit zijn gegaan dat er een continuïteit is in de dooppraktijk vanaf de tijd van de bijbel (Handelingen) en nu, echter;

- over kinderdoop werd voor het eerst geschreven rond het jaar 200
- kinderdoop werd pas algemeen praktijk rond het jaar 500
- doop werd gedaan door onderdompeling

De discussie in de vroege kerk over het tijdstip van de doop had voornamelijk te maken met de volgende twee aspecten;

1. wast de doop de (erf)zonden
2. ontvangt de dopeling door de doop de Heilige Geest.


Hoe zijn dan toch de reformatoren tot de conclusie gekomen om de doop toe te dienen aan kleine kinderen en waarom hebben ze niet ook deze dwaling van de Roomse kerk gecorrigeerd? Hiervoor zijn ze gekomen met de theologie van het verbond. Deze theologie is niet makkelijk uit te leggen waardoor het als snel een ingewikkelde 'systeem' theologie wordt die geen direct bewijs heeft in de bijbel. Als reformatorische baptisten willen wij de bijbel zelf aan het woord laten, wat staat er nu werkelijk.
Reformatorische Baptisten